سال 1403 قطعا از نظر مالیات ستانی سال متفاوتی خواهد بود. سازمان امور مالیاتی در چند سال اخیر اطلاعات خوبی از امور اقتصادی شهروندان کسب نمودهاست. در این مدت اکثر سامانههای مختلف دولتی در دسترس ماموران مالیاتی قرار دارند تا بتوانند جریان تجارت و تولید در کشور را بررسی کنند. بااینحال آنچه برای مالیات ستانی از همه چیز واجبتر است، رسیدگی به تراکنشهای بانکی برای محاسبه مالیات گردش حساب سال 1403 است.
براساس آخرین مصوبه مجلس که اخبار جنجالی آن نیز منتشر شد، این موضوع قرار است در ابتدای سال آینده مشخص گردد (برای مشاهده خبر کلیک کنید). درواقع این موضوع بخشی از لایحه مالیاتی بودجه کشور است که هنوز بطور کامل به تصویب نرسیده است. آنچه بتصویب خواهد رسید اینست که در اریبهشت ماه شورای پول و اعتبار حدنصابهای آن را مشخص خواهد نمود.
اینجا مسئله بسیار مهمی که باید بدانید اینست که چیزی تحت عنوان مالیات گردش حساب وجود ندارد. آنچه شما برای درمان ماندن از پرداخت مالیات اضافی و دور ماندن از جریمههای مالیاتی باید بدانید اینست که:
- حساب تجاری چیست
- مالیات بر اساس گردش حساب تجاری در سال 1403 چطور محاسبه میگردد؟
اجازه دهید این موارد را یک به یک بررسی نماییم:
حساب تجاری چیست؟
از نظر قانون مالیات مستقیم، حساب تجاری همان حسابیست که سازمان امور مالیاتی اجازه دارد بر اساس ورودیهای آن میزان فروش شما را تخمین بزند. ماموران مالیاتی درحال حاضر بسادگی به گردش حساب تجاری دسترسی دارند و اصلی ترین منبع تشخیص مالیات افراد همین است. سوال اینجاست که چه چیزهایی باعث میشوند سازمان امور مالیاتی یک حساب را تجاری بداند و از آن مالیات بگیرد؟ این عوامل مهمترینها هستند:
- شخص حساب را به کارتخوان متصل نمودهباشد.
- حسابی که به درگاه پرداخت یک یا چند سایت متصل است، تجاریست.
- شما در هنگام ثبت نام و افتتاح پرونده مالیاتی، حساب یا حسابهایی را به اداره مالیات معرفی میکنید. این حسابها نیز تجاری هستند.
- حسابهایی که حدنصابهای شورای پول و اعتبار را رد نمایند. در سال 1402 حسابهایی که ماهانه 100 تراکنش با سقف 35 میلیون تومان داشتند، به سازمان امور مالیاتی معرفی میشدند.
- برخی حسابها که تراکنشهای آنها طبق الگوریتمهای سازمان امور مالیاتی مشکوک باشد و در صف رسیدگی قرار گیرند.
توجه داشته باشید در زمان بررسی مالیات گردش یک حساب تجاری، تمام واریزیها درآمد و فروش در نظر گرفته میشوند. بخاطر داشته باشید اینکه پول از طریق کارتخوان وارد شده، ساتنا بوده و یا کارت به کارت شده است، تفاوتی در محاسبه مالیات آن ایجاد نمیکند.
مالیات گردش حساب تجاری چطور مشخص میگردد؟
همانطور که ملاحظه نمودید اگر یکی از 5 شرط بالا اتفاق بیفتد، اداره مالیات حساب را تجاری در نظر میگیرد. اما محاسبه این مالیات در هرکدام از این حالات بسیار متفاوت خواهد بود. درواقع مواجهه سازمان امور مالیاتی با سه شرط اول مسالمت آمیز، شرط چهارم احتمالا قهری و شرط پنجم پرسشگرانه خواهد بود.
در سه شرط اول شما برای فعالیتتان پرونده مالیاتی افتتاح نمودهاید. درحال حاضر شرکتهای واسط و یا فروشندگان کارتخوان موظفند اطلاعات لازم را از شما بگیرند و شما را به اداره مالیات معرفی نمایند.
اگر در سال 1402 اقدام به خرید کارتخوان نمودهاید بسیار مهم است که در خرداد یا تیر 1403 حتما از طریق سامانه my.tax.gov.ir اظهارنامه مالیاتی عملکرد خود را تکمیل و ارسال نمایید. در این صورت شما هیچگونه جریمه یا مشکلی نخواهید داشت. در انتهای این مقاله نیز نحوه محاسبه مالیات گردش حساب تجاری را توضیح دادهایم که قطعا برای شما مفید خواهد بود.
برخورد با حسابهای تجاری گروه 4 و 5
عموما در این موارد بانک جزئیات حساب را به سازمان امور مالیاتی گزارش میکند. معمولا سازمان امور مالیاتی بررسی مینماید که آیا این حساب به پرونده مالیاتی متصل است یا خیر. اگر در فصل اظهارنامه مالیاتی، صاحب حساب آن را به پروندهای متصل نمود و اصطلاحا فروشش را اظهار نمود، مالیات او بشرح عادی که در انتهای مقاله توضیح خواهیم داد محاسبه میگردد.
اگر صاحب حساب تا خرداد یا تیرماه سال بعد آن را به سازمان معرفی نکرد، با اظهارنامه براوردی سازمان مواجه میشود. این اظهارنامه به این معناست که سازمان با توجه به اطلاعاتی که از شخص دارد، از جمله فروش و کسب و کار، برایش پرونده ایجاد نموده و مالیاتش را محاسبه میکند.
به این مسئله بسیار مهم توجه نمایید که این اتفاقات در یک شب و یک ماه انجام نمیگیرند. ممکن است چند ماه تا چند سال زمان ببرد اما در این فاصله جریمههای بیشتری به آن تعلق خواهند گرفت. در این حالت برگ تشخیص مالیات به همراه همان اظهارنامه براوردی به صاحب حساب ابلاغ میگردد که در آن میزان 30 درصد مالیات نیز بعنوان جریمه به مبلغ نهایی افزوده شدهاست. او 30 روز فرصت اعتراض به مالیات را دارد اما میزان جریمه 30 درصدی بر اساس قانون غیر قابل بخشش است.
چگونه براساس گردش حساب تجاری مالیات را مشحص میکنند؟
نحوه محاسبه مالیات برای اشخاص حقیقی و حقوقی (شرکتها) کنی متفاوت است. هرو گروه موظف هستند گزارش درآمد، هزینه قابل قبول مالیاتی و میزان سود خود را به سازمان امور مالیاتی ارائه کنند. هرچه میزان درآمد بیشتر باشد، اظهارنامه اشخاص باید جزئیات بیشتری داشته باشد.
بطور کلی اما مالیات اشخاص حقیقی و شرکتها با نرخ ثابت 25 درصد محاسبه میگردد. به این معنا که پس از محاسبه سود شرکت، 25 درصد آن بعنوان مالیات باید به دولت پرداخت شود. الیته معافیتهایی نظیر ماده 132 قانون مالیات مستقیم، تشویقات مربوط به صادرات، افزایش تولید و مواردی که دولت در لایحه مالیاتی بودجه تعییبن میکند نیز بر این میزان تاثیر دارند.
قانون برای برخی کسب و کارها و اشخاص حقیقی روش سادهتری برای پرداخت مالیات مشخص نمودهاست. این روش به تبصره ماده 100 معروف است. در این روش مالیات شما با توجه به میزان گردش حساب تجاری با استفاده از ضریب شغلی و نسبت سود فعالیت مشخص میگردد.
برای محاسبه مالیات گردش حساب اول باید نسبت سود فعالیت خود را بیابید. شما میتوانید این عدد را از سایت سازمان امور مالیاتی مشاهده نموده و اینجا کلیک نمایید. اولین قدم برای محاسبه مالیات گردش حساب تجاری محاسبه سود فعالیت شماست. سود مورد نظر با استفاده از این روش محاسبه میگردد:
سود= هزینه – درآمد
همانطور که گفتیم از نظر اداره مالیات تمامی مبلغی که وارد حساب شما شده است، فروش و درآمد کسب و کار است. از آنجایی که در تبصره 100 نیازی به ارائه هزینههای مالیاتی نیست، سازمان امور مالیاتی برای محاسبه سود از این فرمول استفاده میکند:
سود یا همان درآمد مشمول مالیات = درآمد یا همان میزان گردش حساب تجاری X ضریب نسبت سود فعالیت
افراد مشمول مالیات یک معافیت پایه درآمدی دارند. ماده 101 قانون مالیات مستقیم که به معافیت معیشتی نیز معروف است بخشی از سود شما را از پرداخت مالیات معاف میکند. این میزان هرسال تغییر میکند و دولت آن را در لایحه بودجه مشخص میکند. پس از کسر این عدد از سود، مبلغ باقیمانده با استفاده از ماده 131 محاسبه و ابلاغ میگردد.
مالیات گردش حساب بیش از 5 میلیارد
همانطور که توضیح دادیم سازمان امور مالیاتی بخش مهمی از امکانات خود را صرف رصد حسابهای بانکی و کشف تراکشنهای بانکی مشکوک میکند. در همین راستا نیز برخی خطوط قرمز را برای تشخیص یک حساب تجاری مشخص نمودهاست. یکی از مهمترین این موارد در سالهای گذشته مالیات گردش حساب بیشت از 5 میلیارد تومان بودهاست.
اجازه دهید در همین ابتدا توضیح دهیم که منظور از گردش حساب 5 میلیارد تومان، ورود این مبلغ پول در یکسال به حساب غیر تجاریست. پس تا اینجا چند نکته مهم را مشخص نمودیم:
- اداره مالیات برای مشکوک شدن به گردش حساب تنها با ورودی آن در یکسال کار دارد. اینکه در آن سال چقدر خارج شدهاست، اهمیتی ندارد. پس اگر شما در یکسال باتوجه به موجودی قبلی دو میلیارد دریافت و 4 میلیارد خرج نمودهاید، در امان هستید!
- بازه زمانی ورود پول یکسال شمسی است. پس اینکه اسفند 4 میلیارد و فروردین سال بعد 1 میلیارد وارد حسابی شود، مشمول این قانون نمیشدید.
- این قانون گردش حساب بیش از 5 میلیارد و قوانین مشابه برای حسابهای غیرتجاری هستند. پس اگر این پول به حساب کارتخوان شما واریزشدهاست، نباید نگران باشید.
- نکته مهم آخر اینکه این حدنصاب قدیمیست. اکنون در سال 1403 موارد بسیار مهمتر و جدیتری برای تشخیص حسابهای تجاری وجود دارند.
مالیات واریز پول به حساب چقدر است؟
این موضوع تا حد زیادی به مدارکی بستگی دارد که ماموران مالیات از شما پیدا میکنند. آنها موظفند قبل از تعیین مالیات واریز پول به حساب، فعالیتی که سبب کسب آن پول شدهاست را تعیین نمایند. برای انجام اینکار آنها به دنبال مدارک تجاری میگردند که نشانی از هویت شما داشتهباشد:
- برای تعیین مالیات گردش حساب واریز پول به حساب شما، قدم اول اینست که ببینند شما پرونده مالیاتی دارید یا خیر. در این حالت اگر این شماره حساب را به پرونده متصل ننمودهباشید، این مبلغ را بعنوان کتمان درآمد در نظر میگیرند.
- اگر پرونده مالیاتی نداشته باشید، مواردی مانند مجوزها و پروانههایی که بنام شماست را بررسی میکنند.
- راه دیگر برای تعیین مالیات گردش حساب واریز پول به حساب، استعلام شما در سامانههایی نظیر گمرک، سامانه جامع تجارت، سیتم جامع مالیاتی و … است.
- ممکن است ماموران مالیاتی جز پولی که به حساب شما واریز شدهاست، رد دیگری از شما پیدا نکنند. شانس آوردهاید؟ خیر! برای شما سنگین ترین ضریب مالیاتی یعنی درآمد اتفاقی و یا کمی با ارفاق دلالی را لحاظ میکنند.
قبل از ادامه اجازه دهید عرض کنم که آنچه نوشتیم در مورد مبالغ بزرگ و شک برانگیز است. اگر واقعا فعالیت تجاری نداشتهاید اصلا لازم نیست نگران باشید. تمامی موارد فوق قابل بررسی و اعتراض هستند.
محاسبه مالیات گردش حساب برای واریز پول به حساب
به اینجا رسیدیم که مامور مالیات پس از بررسی گردش حساب مشکوک شخص، فعالیت او را با استفاده از اسنادی که عرض شد، تخمین میزند. برای هرشغل و فعالیت یک ضریب تحت عنوان اینتاکد وجود دارد. این ضریب بیان میکند که از نظر اداره مالیات چند درصد درآمد یک شغل سود است.بعنوان مثال در مورد برخی لباسفروشیها این عدد 10 درصد است. یعنی از کل مبلغ مشکوک واریزشده به حساب، 10 درصد آن مشمول مالیات است.
دقت کنید که این درصد برای مشاغل بسیار متفاوت است. بعنوان مثال عمده فروشیها بین 2 تا 5 درصد، خرده فروشیها بین 5 تا 15 و مشاغل خدماتی عمدتا بیشتر از 20 درصد هستند. نکته مهم دیگر اینه دوباره تاکید میکنیم، این درصد بخش مشمول مالیات درآمد شما را مشخص میکند و میزان مالیات شما نیست. برای توضیحات بیشتر بخش محاسبه مالیات دستگاه پوز و کارتخوان را مطالعه نمایید.
در نهایت، ممیز مالیاتی به عدد خود مبالغ جریمههای عدم ارائه اظهارنامه یا کتمان درآمد را نیز اضافه میکند. این جریمهها 30 درصد مالیات شخص هستند و مورد بخشودگی قرار نمیگیرند.
البته این موضوع وحی منزل نیست. شما پس از دریافت ابلاغ در مورد مالیات گردش حساب برای واریز پول به حساب میتوانید به آن اعتراض نمایید.